Op excursie in je woonplaats (7)

Dat die heuglijke verbouwing had plaatsgevonden was eigenlijk bijvangst. Ik wilde de treurigheid van de kennismaking vervangen. Hoe dat te doen, was me eerst niet helemaal duidelijk, maar ik besloot me te concentreren op de neringdoenden in de Orthenstraat en aanpalend gebied. Dus niet op wat er ooit was en niet op de nieuwbouw die daarvoor in de plaats was gekomen. 
Tot mijn vreugde ontdekte ik winkel(tje)s die men niet aantreft in de straten rondom de Sint Jan:
- een winkel in geestverruimende artikelen:

(ik heb geen detailopname, maar de beschrijving van bv. Golden Teacher luidt: gives you happy euphoric energy, strong visual and auditive hallucinations. For the more experienced psychonaut a beautiful journey inside an explosion of happiness with powerful visuals and surprising crazy sounds in your ear)

- een ouwerwetse dump, Yankee-shop geheten, waar onder andere luchtbuksen en luchtbukskogeltjes te krijgen zijn, kruisbogen en pijltjes, camouflagepakken en nog veel meer waarvan ik de toepassing niet weet;
- een kattencafé:

- een sportmassagesalon ingericht als een pitstop en/of garage:

 

- een lelijk-mooie ouwerwetse bioscoop;
- een Afghaans restaurant;
- een Italiaans restaurant:

- een blackhair-salon:

een tattooshop:


- een islamitische slagerij:

en nog een paar praktische zaken waar ik zeker klant van zal worden: een gezellig rommelige copyshop en een goed gesorteerde fotozaak (zodat ik niet naar de vermaledijde MediaMarkt moet die gelegen is in een verre buitenwijk temidden van allerlei andere giga-zaken en bouwmarkten ).

Naast al die vrolijkmakende bedrijvigheid zag ik aan het Peter de Gekstraatje een bijzonder huis. Tot mijn ergernis kan ik niet veel over de geschiedenis van dit huis vinden. Is het de oude brandweerkazerne uit 1875?  Er zijn nu appartementen in. Klein, maar (op de Funda-site tenminste) heel fijn.

 Rechts hiervan staan twee gerestaureerde 'cameren' , eenkamerwoningen uit het begin van de negentiende eeuw.

 En bijna pal hiernaast (toch nog even zeuren) vind je dit:

 Ondanks dat moet ik denken aan de allerlaatste zin uit de slotscene van "Casablanca" . Ja, dat zou best eens kunnen.

Op excursie in je woonplaats ( 6 )

Nee, dat zat me niet lekker: een stadswijk zo dichtbij die ik liever zou gaan mijden. En waarom? Omdat er veel armoedig aandoende nieuwbouw staat? Omdat het er schameler uitziet dan in de twee andere hoofdstraten?

Vooral dat laatste verbaasde me bij nader inzien. In mijn vorige woonomgeving, het uit de kluiten gewassen dorp Ede , vond ik juist de door iedereen als shabby beoordeelde Parkweg, zorgenkindje voor de gemeentelijke planologen, de leukste straat van het verder zo onherstelbaar gemoderniseerde (lees: vernietigde) centrum.

Opnieuw op excursie dus, met een frisse blik.
Ja, de verschrikkelijke nieuwbouw aan de middeleeuwse steegjes achter de Orthenstraat blijft. Maar in de hoofdstraat gebeurde er deze zomer wel wat.
Mensen die er verstand van hebben zullen het waarschijnlijk oppervlakkige mooimakerij vinden,  maar deze zomer is iets allerafschuwelijkst opgefluft en mij bevalt het heel wat beter. Oordeel zelf:




 VOOR

 

NA


Toen ik er 2 weken geleden was, werden juist de steigers weggehaald. En het is  precies zo geworden als de tekening hierboven.

Nadere bijzonderheden vind je hier .

Op excursie in je woonplaats (5)

Lang, lang geleden, bestond 's-Hertogenbosch alleen maar uit een markt met drie toegangswegen: de Vughterstraat (naar Vught), de Hinthamerstraat (naar Hintham) en de Orthenstraat (naar Orthen, hè, hè, wat verrassend toch).

Vorig jaar kocht ik "Bossche straten en stegen", een uitgave van de Kring Vrienden van 's-Hertogenbosch, geschreven door Ed Hupkens. Deel I, 2e druk 2015, heeft als ondertitel : 'De historische binnenstad in 180 doorkijkjes'.

Het boek bestaat uit drie delen. Elk deel bevat beschrijvingen van straten en huizen, gerangschikt naar de drie hierboven genoemde straten.
Het deel over de Vughterstraat-buurt heb ik het eerst gelezen en bewandeld. Daar woon ik namelijk en zo gaat het nu eenmaal als je 'de wereld' wilt gaan verkennen. Vanuit je bekende en veilige holletje steeds grotere cirkels gaan trekken. (Denk aan het adres dat vermoedelijk elke 10jarige wel ooit zal opschrijven: Piet Plek/Molenstraat 60/ Deurne/NoordBrabant/Nederland/Europa/Wereld/Heelal).

Het deel over de Hinthamerstraat en omliggende straten heb ik ook al vaak bekeken en veel ervan heb ik al bewandeld of befietst. Er zijn nogal wat voor mij noodzakelijke winkels in de Hinthamerstraat en ja, ook de Openbare Bibliotheek.

Maar die Orthenstraat-buurt, dat bleef tot vandaag terra incognita. Ik hóef er niet te komen, het ziet er niet aantrekkelijk uit, veel lelijke nieuwbouw leek me. Vandaag dacht ik "onbekend maakt onbemind" en dit stukje binnenstad moet toch ook ontdekt worden door mij? Het staat immers in mijn boek. En hoogstwaarschijnlijk heb ik groot ongelijk.
Nou.
Niet.
Dus.

In vergelijking met de twee andere buurten is in deze wijk enorm veel gesloopt.
Dat is (misschien) te billijken, maar dat er veel zo lelijks voor in de plaats komt,
is onvergeeflijk.

De aantrekkelijke en interessante historische foto's bij deze sectie in het boek zijn letterlijk puur historie. Niets is er overgebleven, behalve de naamgeving en, dat moet gezegd, het stratenplan waarschijnlijk.Dat is op een aantal plaatsen zo kronkelig en warrig dat het wel middeleeuws móet zijn. Maar de charme daarvan is minimaal als die steegjes worden omzoomd door foeilelijke en armoedige nieuwbouw uit de jaren 70 en 80 van de vorige eeuw.

Ik kwam zo knorrig thuis dat ik dáár weer knorrig van werd. Ik ga terug met een fototoestel en zal proberen andere beelden van de Orthenstraat te vangen. Er moet toch íets aardigs te vinden zijn, in een buurt met straatnamen als Water en Vuurplein, Peter de Gekstraatje, Koksche Poort en Het Tweede straatje van Best?





En zegt het wellicht iets dat er geen lemma Orthenstraat is in de nederlandse Wikipedia? Ik vraag maar.

Op excursie in je woonplaats (4)

Ik dacht aan fijne en interessante wandelingen en fietstochtjes die ik gemaakt heb om hier te gaan beschrijven en dat ga ik beslist doen.

Maar ik maak ook excursies die niet zo bedoeld zijn, maar het onverwacht worden.Omdat het tochtjes zijn in stukken stad die ik voor het eerst zie. Dat is meestal niet heel opwekkend, soms tamelijk ontnuchterend, maar altijd nuttig.

Vandaag begon het gisteren toen ik een paar schoenen bestelde bij een internetwinkel. Bezorging was gratis boven een bepaald bedrag. Gratis? Ja, als je het pakje ging afhalen bij een (yuk!) parcelshop. 
Als je het thuis wilde ontvangen, kostte dat  € 12,50 . Dat was me te bar, dus ik koos voor de meest nabije parcelshop, een kleine 2 kilometer hiervandaan. Gevestigd in een SOS Kringloopwinkel in een straat die me volkomen onbekend was.

Vandaag welgemoed op pad met een parapluie voor je weet maar nooit, maar al snel was dat regenscherm hoognodig. Ik probeerde een Hannes-loopt-op-klompen mentaliteit te houden ("door de plassen dat het spat! ") maar het ging niet van harte.

In de kringloopwinkel was men allerhartelijkst en toen bleek dat ik een enorme doos moest meenemen hetgeen niet te combineren was met het voeren van een paraplu, werd er voor een maxi C1000 boodschappentas gezorgd waar de doos precies inpaste.

Mijn jas en schoenen waren, ondanks de parapluie, al niet meer droog en raakten op de terugweg alleen nog maar zompiger door de steeds enthousiaster vallende regen. Na tien minuten kon het me niet meer schelen: als ik toch al nat was kon ik net zo goed wat langer over de terugtocht doen en straatjes inslaan die ik nog nooit was ingeslagen. Dan werd dat vervelende boodschapje toch een soort van 'expotition'.

Een dezer dagen moet ik hetzelfde tripje nog eens maken: de schoenen zijn te groot en moeten terug. Maar dan zal ik die kringloopwinkel eens beter bekijken. Er zijn interessante initiatieven daar:
http://www.deverscholenstad.nl/

Zie hier wat ik (o.a.) zag vanmiddag:

Op excursie in je woonplaats (3)

Martinus Vaeck. Aquarel.1684.

In mijn nieuwe stad zijn veel mensen die erg geïnteresseerd zijn in de stad. Vaak zijn dat 'inkomelingen' net als ik, maar net zo vaak gaat het om 'inboorlingen', hier geboren en getogen en nooit weggegaan. Je kunt er een cursus voor volgen:

    https://www.boschlogie.nl/boschlogie-i

Ik heb me snel ingeschreven, maar kan pas terecht in najaar 2019 (!). In je jeugd waren drie jaar een niet te bevatten eeuwigheid; nu zijn drie jaar een kleinigheid, maar wel eentje waar van de ene op de andere dag iets gebeuren kan dat elk plan torpedeert. Een heel wankel, onzeker kleinigheidje. Daarom ben ik maar wat te hooi en te gras autodidactisch aan het grabbelen geslagen.

Ik herken de interesse voor de plaats waar je geboren bent zeker als je familie daar al 'eeuwen' woont - vroeger waren mensen veel honkvaster om allerlei redenen - maar ik zie ook dat die interesse pas opbloeit  na 'zekere leeftijd'...Simpel gezegd: pas als je oud bent gaat het verleden je interesseren.  Dat is een beetje dom, of heel erg dom, maar zo gáát het meestal wel.

Het is een feit dat ik in mijn nieuwe woonplaats pas na maanden om me heen ging kijken, maar even heb ik - nog in mijn oude woonplaats- toch vooruitgekeken naar het verleden van mijn nieuwe stek.
Ik had op dat moment namelijk de zekerheid van de verhuizing , maar ik voelde me zo lauw, vlak en emotieloos, zo ónblij. Lusteloos goegulde ik het nieuwe adres en de lusteloosheid veranderde in blije opgetogenheid: ik ging wonen in een straat die al in de veertiende eeuw bestond!
Ik werd daar onverwacht vrolijk van; kreeg plotseling  echt zin in het verhuizen.

De Berewoutstraat ontleent haar naam aan Arnout Berwout, die in 1352 het recht kocht om de stadsmuur aldaar te mogen betimmeren. De adellijke familie Berwout woonde begin 14e eeuw in enkele zeer grote huizen aan de Berewoutstraat en Vughterstraat. Helemaal aan de andere kant van de Berewoutstraat stond vlakbij de stadswal de Clockgieterspoort, een gieterij waar kleine klokken werden gegoten. De Clockgieterspoort was gebouwd tegen de oostelijke zijgevel van de nabij gelegen, in 1744 aangelegde Berewoutkazerne. Dit ook wel Barbarakazerne genoemde onderkomen voor manschappen van de vestingartillerie, was in de plaats gekomen van de in 1610 opgerichte barakken op de stadswallen nabij de Berewoutstraat. Alleen aan de kant van de Berewoutstraat zijn de kenmerkende, getoogde 12-ruitsramen van de kazerne nog aanwezig.

De straatnaam komt soms verbasterd voor als Berberstraat. In akten uit 1567 en 1587 wordt de straat ook Aert Berewoutstraat genoemd. Op 7 november 1615 werd vergunning verleend aan Paul Ambrosius van Gerwen voor de oprichting van een oliemolen aan de Berewoutstraat nabij de stadswal. Begin 20e eeuw heeft de straat enkele scholen gekend: de Zustersschool, de Bijzondere Meisjesschool, de Bewaarschool. Rond 1930 was in de straat een lagere school gevestigd, de 'Berewoutschool', die te boek stond als de armenschool van de parochie St.-Cathrien.

uit: Bossche Encyclopedie
tekst: Ed Hupkens

Op excursie in je woonplaats (2)

In de eerste vierenveertig jaar van mijn leven ben ik 12 keer verhuisd, dat is dus grofweg een keer per drie en een half jaar. Dat gemiddelde is wel lelijk naar beneden gehaald door de laatste vijfentwintig jaar maar één keer te verhuizen. Pas een jaar geleden notabene. Ik heb voor mijn doen dus wel heel erg lang op één plaats gewoond.
Achteraf bezien is het daarom niet zo gek dat ik die meest recente verhuizing indrukwekkender vond dan de voorgaande twaalf bij elkaar.

Ik bleek het na een kwart eeuw duidelijk ontwend om snel te wennen. Wennen aan andere straten, andere huizen, ander licht, andere geuren, andere geluiden en veel plezier aan het nieuwe beleven: het lukte niet. Ik vond het niet naar, maar ik vond het ook niet fijn. Het was gewoon niks en dat feit was verontrustend. 

Nu, een jaar na de verhuizing, begrijp ik het best. Daar hoef ik geen diepgravende zelfanalyse op los te laten. Maar wat heerlijk om simpelweg te kunnen zeggen dat het plezier in het nieuwe toch gekomen is. Niet zo snel als vroeger, maar eenmaal daar zeker zo intens. Het is een groot plezier om allerlei nieuwe dingen te gaan ontdekken binnen een straal van luttele kilometers van je bed.

"We are all going on an Expedition," said Christopher Robin, as he got up and brushed himself. "Thank you, Pooh."
"Going on an Expotition?" said Pooh eagerly. "I don't think I've ever been on one of those. Where are we going to on this Expotition?"
"Expedition, silly old Bear. It's got an 'x' in it."
"Oh!" said Pooh. "I know." But he didn't really.
"We're going to discover the North Pole."
"Oh!" said Pooh again. "What is the North Pole?" he asked.
"It's just a thing you discover," said Christopher Robin carelessly, not being quite sure himself.
"Oh! I see," said Pooh. "Are bears any good at discovering it?"
"Of course they are. And Rabbit and Kanga and all of you. It's an Expedition. That's what an Expedition means. A long line of everybody. You'd better tell the others to get ready, while I see if my gun's all right. And we must all bring Provisions."

Op excursie in je woonplaats (1)

Sulliger titel kan ik niet bedenken, maar het is niet alleen het eerste wat in me opkomt, maar bij nader inzien is het ook een titel die de lading het best gaat dekken.

Een jaar geleden ben ik verhuisd en na de eerste maanden vol chaos en ongemak komt er langzamerhand rust en ruimte in je kamers en in je hoofd.
En ook al zijn er nog geen gordijnen, lopen de kabeltjes van je audio-installatie als lianen in een tropisch oerwoud over de vloer  en moet je de schimmelplekken van je brood snijden omdat je de puf niet had om een vriezer te gaan bestellen: plotseling is er een dag dat je daaraan niet als eerste denkt bij het wakker worden.
Je smeert een beschuit, je knipoogt tegen het zonlicht dat je ongehinderd in de ogen schijnt en je stapt met grote stappen over de kabel-lianen heen naar buiten. Die stad in, waarvan je de naam al maandenlang hebt gekoppeld aan je eigen naam op brieven, formulieren en adreswijzigingen, maar die maar niet een vanzelfsprekende combinatie wilde worden met die eigen naam.

En als de tijd gekomen is dat het wél normaal oogt, dan is er meteen het ongemakkelijke gevoel: "maar ik wéét niks van je".
Verliefden die zo een verhouding beginnen komen meestal bedrogen uit. De meesten zijn verstandiger en zeggen: "ik wil je beter leren kennen".  Op excursie dus.

Wat hebben jullie gelezen de laatste tijd? (8-en slot)

Aan alles komt een eind, dus ook aan dit ' feuilleton'  al heb ik het idee dat ik er eindeloos mee zou kunnen doorgaan, dat wil zeggen zolang ik -op welke wijze dan ook-  nog lezen kan .

Mijn aanname dat ik veel minder lees dan vroeger bleek al vrij snel ongegrond.  Ik ben wel anders gaan lezen, meen ik. Bewuster. Dat heeft ongetwijfeld te maken met het feit dat ik nu vaak duitstalige boeken lees. Dat is lastig en dwingt me tot langzaam lezen.

De deelname aan een cursus ' Literatur und Konversation'  bij het Goethe Instituut  verplichtte me bovendien tot het lezen van 5  voorgeschreven romans.

Het heeft me doen beseffen dat ik een grote hekel heb aan ' verplicht lezen'  máár ...dat het bespreken van zo' n "rotboek" in een groep gelijkgestemden onder leiding van een ervaren literatuurdeskundige een fikse meerwaarde geeft aan de leeservaring.

Totnutoe heb ik voor de cursus vier romans gelezen: twee ervan vond en vind ik zo-zo. De andere twee waren een kwelling om te lezen. Allereerst vanwege de moeilijkheidsgraad qua taalgebruik en stijl, maar daarnaast ook door de óf qua gedrag en denkwijze onbegrijpelijke hoofdrolspelers, óf door de indringende confrontatie met de meest negatieve (maar zeker bestaande) aspecten van deze wereld.

Je raadt het al: na de gedachtewisseling in de 'klas'  is de kwelling van het lezen vergeten en omgezet in diepe tevredenheid, ja blijdschap zelfs, omdat mijn doorzettingsvermogen uiteindelijk is beloond met een boeiende ervaring die me meer inzicht heeft verschaft in de wereld of in mijn verhouding tot de wereld.
Soms is één opmerking van een groepslid al voldoende om mijn opvatting over een boek te doen kantelen of om iets onbegrijpelijks aanvaardbaar te maken.

Het thema van de afgelopen maanden was overigens " Neue Deutsche Literatur mit fremden Wurzeln" , met titels waar ik uit eigen beweging nooit naar zou grijpen. Het brengt me veel, maar het is ook heerlijk om straks weer eens in het wilde weg te gaan struinen in de wijde boekenwereld. Nou ja, wild en wijd...in nederlandstalige boeken dan, hè.

Wat hebben jullie gelezen de laatste tijd (7)

 

Waarschijnlijk zit H. van Hetty probeert zich ergens in een hoekje te verbijten en zichzelf af te vragen hoe ze óóit zo'n ogenschijnlijk simpele vraag durfde te stellen (zie de titel van mijn 6 laatste blogstukjes), want dat er zo'n ellenlang relaas zou volgen,  zal waarschijnlijk nooit haar bedoeling zijn geweest.

Ik van mijn kant had -echt waar- geen enkele bijgedachte toen ik over die vraag ging nadenken, zo in de trant van 'nou, dan zul je het weten ook!', maar ik vrees dat mijn feuilleton die verdenking wel kan oproepen.
Ik heb medelijden met H. maar ben haar wel dankbaar voor de vraag want al schrijvende ben ik mij gaan verdiepen in mijn eigen leesgedrag.

Om antwoord te geven op de vraag is het (besef ik pas nu) voldoende om het LibraryThing logootje op mijn blog aan te klikken!
Maar goed dat ik op na-ontsteking loop, want zo nee, dan had ik minder aandacht besteed aan mijn leesmotivatie en wat daaromtrent zoal verder in het hoofd spookt.

In (6) stel ik:

"Is het een ' generatie-ding' ? Dat je  alleen het op papier geschreven woord als werkelijk ervaart? Want zelfs  bij e-boeken heb ik het idee dat ik het boek niet ' echt'  gelezen heb; dat het niet zo beklijft als het papieren boek."

Toen ik dat opschreef vond ik het een mutserige opmerking, een waar ik overigens nog steeds achter sta, maar het doet me deugd (minder mutserig dan ik denk) dat hoogleraar boekwetenschap Lisa Kuitert een boek heeft geschreven waarin mijn gevoelens omtrent e-boeken worden herkend én verdedigd.

Een recensie van dit boek had ik uit Trouw van 21 oktober gescheurd om later te lezen. Jij kunt 'm hier lezen: (niet alleen studenten).

Die linktekst is niet cryptisch, hoor. Klik er maar op.

Wat hebben jullie gelezen de laatste tijd? (6)

Wat hebben jullie de laatste tijd gehoord?

Gek; dat heeft plots echt helemaal niks meer met boeken te maken.
Integendeel: dat duidt op roddels en het nieuwste nieuws.
Bij zo een vraag denkt niemand aan een ervaring op het gebied van fictie.

Hoewel ik het niet zeker weet (binnenkort hopelijk wel) weet ik tamelijk zeker dat slechtzienden/blinden het hebben over lezen als ze een gesproken tekst tot zich hebben genomen. En geen enkele blinde heeft het over ' tasten'  of ' voelen'  als hij/zij een brailletekst tot zich neemt.
Lezen: dat is het enige geldende woord.

Maar luisteren is toch anders dan lezen? Of niet?
Tot voor kort dacht ik van niet.

Maar...
een vriendin gaf me een luisterboek( 4 cd' s) te leen. Vriendin, zeer taalgevoelig, voor geen taalkleintje vervaard, intellectueel verre mijn meerdere)  gebruikte de woorden -ongeveer-: " dit is iets te veel voor mij; ik kan er geen Kuchen van bakken, jij doet een cursus Duits, dus waarschijnlijk weet jij er wel weg mee!"

En ik?

Gevleid en hovaardig tegelijkertijd, maar er voor 95% van overtuigd dat ik dit Sweinchen wel even ging wassen. En ervan ging genieten, want ik had het boek ooit gelezen in het nederlands en ik had er mooie herinneringen aan.

Nou ja, het laat zich raden. Ik kon het absoluut niet volgen. Eerst wijt je het aan moeheid, dan aan te
weinig concentratie. En pas als je superfit en totaal gespitst- met pen en papier in de aanslag- moet erkennen dat je echt geen idee hebt wat dat stuurloze 18/19jarige meisje in Keulen en Berlijn 1932 beweegt en meemaakt: dan erken je de " nederlaag" .

Het is geen nederlaag natuurlijk; ik weet alleen veel minder dan ik dacht te weten en hoewel dat zuur is, denk ik meteen blijmoedig, dat er dus nog heel wat te leren valt.

Maar in het kader van dit blogje (verschil tussen luisteren en lezen) vertel ik het vervolg: ik bestelde het boek bij Amazon en zag eindelijk de letters! O, dat was een wereld van verschil. Nee, echt simpel duits was het nog steeds niet, maar door de woorden te zien, werd bijna alles duidelijk en in elk geval op te zoeken.

Het was een verademing en toen kwam de toch schrikaanjagende bewustwording: wat te doen als je niet meer kunt rekenen op een woordbeeld?
Als je bent aangewezen op je oren?

Voorlopig wil ik daar niet al te lang bij stilstaan, maar door deze ervaring vind ik luisteren en lezen niet meer gelijk aan elkaar.

Ik snap heus wel dat de ' vreemde'  taal een struikelblok vormde, maar ik besefte door deze ervaring  dat ook luisteren in de moedertaal niet gelijk staat aan lezen met de ogen in die moedertaal.
En hoe het zien van de woorden bijdraagt aan verduidelijking. Ach, ik weet het in feite al sinds de middelbare school : hoe gemakkelijk het is een geschreven tekst te ontcijferen en hoe ondoenlijk dat is (voor mij!) met een gesproken tekst.

Is het een ' generatie-ding' ? Dat je  alleen het op papier geschreven woord als werkelijk ervaart? Want zelfs  bij e-boeken heb ik het idee dat ik het boek niet ' echt'  gelezen heb; dat het niet zo beklijft als het papieren boek.


Dan is er nog de kwestie van de stem: hoe sec en onnadrukkelijk ook, een voorlezer geeft toch een bepaalde kleur aan een tekst. Over het algemeen geniet ik van een expressieve voorlezer, maar soms vind ik die zo irritant dat ik maar afzie van het boek. Dan liever een saaie en wat rare stem (bijLibrivox komt dat voor) die simpelweg de woorden zegt.

O ja, Het Kunstzijden Meisje van Irmgard Keun is een prachtig boek; in 1932 uitgebracht en zo tintelend van leven. Tintelend is misschien niet een goed woord omdat het vrolijkheid lijkt in te sluiten en daarvan is nauwelijks sprake. Wel van hoop en levenslust -ondanks alles.