Volgens mij heb ik daar pas voor het eerst iets over gehoord toen ik al een eind in de twintig was, misschien nog wel later. Dat zal voor een groot deel aan mij gelegen hebben, maar zeker is dat er in het onderwijs en in de pers nauwelijks aandacht aan werd gegeven. Als het dan gebeurde werd er nooit in beschuldigende toon over gepraat, maar meer in de trant van "foutje..." of "waar gehakt wordt, vallen spaanders".
In het hierboven gelinkte artikel vind ik niet de plaatsnaam Ede, dus wie weet zijn er nog meer niet genoemde plaatsen, waar vergissingsbombardementen hebben plaatsgevonden.
Het is niet mijn bedoeling over deze fouten een oordeel te hebben; wel durf ik te stellen dat het heel lang heeft geduurd voor er aandacht kwam voor deze 'foutjes' en voor de slachtoffers ervan als oorlogs-slachtoffers.
Pas 65 Jaar na dato kwam er in Ede een monument voor de doden van de Twijnstraat en omgeving. Het hieronder in kleur weergegeven fragment van de site geschiedenis24.nl - over het bombardement op Nijmegen- is ook veelzeggend en benadrukt sterk het punt dat ik wil maken in dit stukje en dat is:
Het getuigt van moed van een schrijfster (en uitgever?) om al in 1951 een boek te publiceren waarin de vrouw en een kind van hoofdfiguur huisarts Kees zijn omgekomen bij een 'vergissing' en om Marijke het volgende te laten zeggen en denken:
"Mies en Bob zijn omgekomen bij een bombardement van Nijmegen, waar ze juist waren voor de veertigste huwelijksdag van haar ouders."
"In Nijmegen? Is dat dan ook al gebombardeerd? Was dat bij de slag om Arnhem? "
"Ik weet het niet,"zuchtte Nelleke, "iemand hier vertelde me zojuist , dat dat een vergissing is geweest van de Amerikanen en dat de hele binnenstad daar vernietigd is."
"Een vergissing?! Zulke offers voor een vergissing!! - Een paar jeugdige wildebrassen, die met een haastige blik op hun kaart slordigweg hun bommen maar uitstrooien: 't zal wel goed zijn. Arme Kees en honderden anderen natuurlijk - zó was het haast niet dragen. In wat voor waanzinnige wereld waren ze toch teruggekeerd!
Opvallend is dat er veertig jaar lang bijna niets aan herdenkingen van het bombardement gedaan is. Je hoorde er niets over, dit in tegenstelling tot het bombardement van Rotterdam. Het grote verschil met Rotterdam is natuurlijk dat het bombardement een vergissing was, bovendien nog gemaakt door vrienden ook. Dit maakt het verwerkingsproces veel moeilijker. De Amerikanen waren schuldig aan de vernietiging van de binnenstad en honderden doden, maar tegelijkertijd waren ze ook de bevrijder. Honderden mensen hebben jarenlang niet over het bombardement willen praten. Direct na het bombardement werd alle energie in de wederopbouw van de stad gestoken, de Nijmegenaren richtten zich liever op iets constructiefs. Pas 20 jaar geleden werd er voor het eerst iets aan de herdenking van het bombardement gedaan, en 10 jaar later werden op het jaarlijkse vertelfestival van 1994 in Nijmegen ooggetuigen en overlevenden aan het woord gelaten. Ze kregen de kans om hun verhaal te vertellen. De respons was enorm. Regisseuse Angele Jorna kreeg een heleboel telefoontjes van mensen die ook hun verhaal kwijt wilden. Mensen die vijftig jaar lang er nooit over gesproken hadden, wilden nu wel praten. Ook Bart Janssen, die bezig is met een boek met daarin de verhalen van de nabestaanden van de slachtoffers vertelt hetzelfde verhaal. Hij geeft een voorbeeld van een man die met een vrouw uit het westen van het land getrouwd is en het nooit met haar of zijn kinderen over het bombardement gehad heeft. Of misschien is het zoals Netty van Oss-van den Heuvel, ooggetuige, het zei: ‘het ergste kún je zelfs niet vertellen.’ Over het drama van Nijmegen is jarenlang gezwegen, maar het is nooit vergeten.Voor het hele artikel zie:http://www.geschiedenis24.nl/andere-tijden/afleveringen/2003-2004/Bombardement-van-Nijmegen.html
Geen opmerkingen:
Een reactie posten