Op excursie in je woonplaats (9): Het Zand

Zo'n zondag die je aan het verkloten bent. Het leek zulk mooi weer te blijven en wat had ik zin in een grote wandeling. Maar de krant was interessant, de koffie veel lekkerder dan normaal, er belde iemand en ja, ineens was het al bijna 3 uur s' middags dus al veel te laat om nog een grote wandeling te gaan beginnen. En de zon was ook al spoorloos verdwenen.
Maar ik moest mezelf toch wel éven uitlaten?  Vreselijk, eigenlijk. Maar als ik helemaal niet naar buiten zou gaan was dat op het einde van de dag vast aanleiding om me heel slecht en ongezond te voelen.
Dus zuchtend de verstandige schoenen aangetrokken al wist ik niet waar die schoenen me naar toe moesten brengen. Eenmaal buiten wist ik het ineens: natuurlijk! de wijk Het Zand.

Het Noordgedeelte heb ik al eens beschreven hier, (Op excursie in je woonplaats (4)) maar het Zuidgedeelte ligt maar een bruggetje over de Dommel bij me vandaan. Het is mijn meest nabije buurt, dat wil zeggen de meest nabije buiten de vestingwallen.

De wijk kon ontstaan na 1874. Toen mocht de stad buiten de wallen gaan bouwen. Omdat er in het westen al een spoorweg en een spoorweghaven lagen, werd besloten daar de eerste stadsuitleg te gaan maken. Nou viel dat niet zonder slag of stoot te verwerkelijken, want rondom het middeleeuwse Den Bosch bestond de grond uit drassig moeras. Het zaakje moest wel 4 meter worden opgehoogd voor er maar aan bouwen kon worden gedacht en het zand daarvoor werd in Vught opgegraven. (Ja, daarom dus die naam.)

Tussen 1889 en 1914 werd er een bijzonder fraaie stationswijk gerealiseerd met huizen in de meest uiteenlopende stijlen: chalets, neorenaissance, jugendstil, art deco en Amsterdamse School.
Het moet vroeger een heerlijke parkachtige villawijk geweest zijn. De villa's zijn er nog wel, maar dat park?