als men zich op het wereldoude zeer van de miljarden voor ons gaat bezinnen.(J.C. Bloem)
Dat is wat ik steeds maar stilletjes in mijn hoofd herhaal, dwalende over de tentoonstelling "Vrouwen van aanzien, Mannen met macht" in het Rijksmuseum voor Oudheden in LeidenDie Etrusken toch!
In tegenstelling tot mijn gezelschap die middag heb ik weinig op met de antieke oudheid. Het lot van welke Mesopotamiër, Eufrater of Tigrisser, Skyth, Babyloniër, Helleen of Thraciër dan ook, heeft me altijd koud gelaten en uitingen van hun cultuur ook. Dat staat niet mooi, dat weet ik best en het predikaat "Barbaar" is nog te goed voor mij.
De meeste artefacten uit de Oudheid zijn profane of religieuze gebruiksvoorwerpen. Laat ik ze maar kunstnijverheid noemen. Nou én? 3 Jaar geleden stond ik nog bijna te snotteren bij een in Barcelona in 1915 vervaardigd toilettafeltje. Wat een vakmanschap, wat een elegantie! Nee, ik ben niet het type van alleen maar "l'art pour l'art", dus dat is geen verklaring voor mijn onverschilligheid ten aanzien van de oudecultuur-uitingen.
Komt het dan door de geweldig grote afstand in tijd? Is het simpelweg allemaal té lang geleden? Ben ik xenofoob? Dat zou best eens kunnen. Het zit me niet echt lekker, al vind ik ook dat een mens toch voorkeuren mag hebben en niet van alles hoeft te houden. Maar dat neemt niet weg dat je af en toe je best moet doen om iets beter te leren kennen; vandaar dus na 50 jaar weer een bezoek aan dat museum met die ouwe spullen. (Ik herinner me van het eerste bezoek alleen een sombere grijze muf ruikende zaal met een mummie in vaalbleke windselen.)
Wat me voor die Etrusken inneemt zijn de afbeeldingen van vaak lachende mensen; volgens mij (volstrekte leek) komt dat in andere oude cultuur-uitingen veel minder voor. Ja, grijnzen, dat misschien wel, maar niet zo'n open vriendelijke glimlachende gezichten als er op deze tentoonstelling te zien zijn.
De figuren worden derhalve voor mij veel menselijker en komen dichterbij. Een beetje té dichtbij soms, want als mensen lachen, kennen ze ook verdriet. En ernst en angst en vreugde en onzekerheid en ergernis en ellende: net als nu en net zoals het door de eeuwen heen gegaan is.
Dat is troostend, als je weer eens te veel medelijden met jezelf hebt en dat heeft de dichter Bloem zo prachtig verwoord in "De Gelatene" . Het deert mij niet meer ...

Geen opmerkingen:
Een reactie posten